B2B Pazaryerlerinde Satıcı Hak Ediş Yönetimi

B2B e-ticaret ekosisteminde hacim büyüdükçe, operasyonel süreçlerin yönetimi de aynı oranda karmaşıklaşır. Binlerce tedarikçinin bulunduğu bir platformda, ödemelerin doğru zamanda, doğru tutarda ve yasal sınırlara uygun şekilde dağıtılması (hak ediş yönetimi), işletmenin sürdürülebilirliği için kritiktir.

B2B pazaryerlerinde satıcı hak ediş yönetimi; platform üzerinden gerçekleşen tek bir ödeme işleminin, arka planda otomatik olarak parçalanarak (split payment) komisyon tutarının pazaryeri sahibine, ürün veya hizmet bedelinin ise ilgili satıcı hesabına aktarılması sürecidir. Bu teknoloji, 6493 sayılı Kanun kapsamında nakit akışını yasal güvence altına alırken, manuel mutabakat yükünü ve muhasebe hatalarını tamamen ortadan kaldırır.

Hak Ediş Yönetimi Neden Manuel Yapılamaz?

Geleneksel ticaret alışkanlıklarında, bir işletme ödemeyi alır ve tedarikçisine vadesi geldiğinde havale yapar. Ancak modern pazaryeri modellerinde bu yöntem ciddi riskler barındırır. Özellikle yüzlerce satıcının olduğu bir yapıda, finans ekibinin her satıcı için ayrı ayrı valör takibi yapması, komisyon oranlarını hesaplaması ve EFT talimatı girmesi insan hatasına açık bir kaostur.

Daha da önemlisi, hukuki boyuttur. 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri Kanunu, yetkili olmayan kuruluşların fon toplamasını ve üçüncü şahıslar adına para tutmasını sınırlar. Dolayısıyla, pazaryeri sahibi olarak paranın tamamını kendi hesabınızda toplayıp sonrasında dağıtmanız, “emanet hesap” riski doğurur ve mevzuata aykırılık teşkil edebilir.

Bu nedenle lisanslı bir ödeme kuruluşu ile çalışmak, sadece operasyonel bir tercih değil, yasal bir zorunluluktur.

Akıllı Para Parçalama (Split Payment) Teknolojisi Nasıl Çalışır?

[Image of split payment process flow chart]

Pazaryeri modelinin kalbinde “Split Payment” teknolojisi yatar. Bu sistem, ödeme anında parayı sanal olarak böler ve ilgili cüzdanlara yönlendirir. Param Pazaryeri Çözümleri, bu süreci saniyeler içinde şu adımlarla gerçekleştirir:

1. Sepet Onayı: Alıcı (örneğin bir bayi), platform üzerinden birden fazla tedarikçinin ürününü içeren bir sepeti onaylar ve ödemeyi tek seferde yapar.
2. Otomatik Ayrıştırma: Param altyapısı, ödeme gerçekleştiği anda pazaryerinin komisyonunu ve satıcıların hak edişlerini kuruşu kuruşuna hesaplar.
3. Yönlendirme: Sistem, komisyon bedelini pazaryeri sahibinin hesabına, ürün bedellerini ise ilgili satıcıların Param hesaplarına bloke (bekleyen bakiye) olarak yansıtır.
4. Güvenli Transfer: Ürün teslimatı veya hizmet onayı gerçekleştiğinde, blokeli tutar serbest kalır ve satıcının kullanımına açılır.

Bu süreçte pazaryeri yöneticisi, paraya fiziksel olarak dokunmadan sadece akışı yönetir. Böylece hem vergi mevzuatına tam uyum sağlar hem de operasyonel iş yükünden kurtulur.

Esnek Valör Yönetimi ile Nakit Akışını Kontrol Edin

Her ticari ilişki farklı dinamikler gerektirir. Bazı tedarikçilerinizle “anında ödeme” prensibiyle çalışırken, bazılarıyla “T+3” veya “T+7” gibi vadeli anlaşmalar yapmış olabilirsiniz.

Param’ın sunduğu esnek altyapı, pazaryeri yöneticilerine satıcı bazlı valör tanımlama özgürlüğü sunar. Bu sayede:

• Satıcı A için ödemeleri ertesi gün serbest bırakabilir,
• Satıcı B için 14 gün blokeli tutabilir,
• Kendi komisyon hak edişinizi ise anında kasanıza alabilirsiniz.

Özellikle B2B tarafında nakit akışını (Cash Flow) yönetmek, kârlılık kadar önemlidir. Param paneli üzerinden yapacağınız bu tanımlamalar, finansal stratejilerinizi teknolojiyle destekler.

Manuel Süreçler vs. Param Pazaryeri Çözümü

Aşağıdaki tablo, geleneksel yöntemler ile otomasyon arasındaki farkı net bir şekilde ortaya koyar:

Satıcılarınızı Sisteme Dahil Etmek: KYC ve Onboarding

Bir B2B pazaryeri kurduğunuzda, en büyük zorluklardan biri de satıcılarınızı (Sub-merchants) sisteme yasal olarak tanıtmaktır. Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) ve TCMB düzenlemeleri gereği, ödeme alacak her işletmenin kimlik doğrulaması (KYC/KYB) yapılmalıdır.

Param, bu süreci pazaryeri sahibinin üzerinden alır. Satıcılarınız, Param’ın dijital altyapısı üzerinden evraklarını yükler ve hızlıca onay sürecinden geçer. Dolayısıyla siz, bürokratik işlemlerle vakit kaybetmek yerine platformunuzun ticaret hacmini büyütmeye odaklanırsınız.

Bununla birlikte, satıcılarınız da kendi panelleri üzerinden satışlarını, hak edişlerini ve gelecek ödemelerini şeffaf bir şekilde takip eder. Bu şeffaflık, pazaryeriniz ile tedarikçileriniz arasındaki güven ilişkisini güçlendirir.

Sıkça Sorulan Sorular

S: Pazaryeri ödemelerinde para parçalama (split payment) yasal mı?
C: Evet, ancak bu işlemi TCMB lisanslı bir ödeme kuruluşu üzerinden gerçekleştirmelisiniz. 6493 sayılı Kanun, yetkisiz kuruluşların fon toplamasını engeller. Param gibi lisanslı altyapılar, parayı yasal sınırlar içinde ayrıştırır ve dağıtır.

S: Pazaryeri satıcı hak edişleri ne zaman yatar?
C: Bu süre, pazaryerinin belirlediği valör süresine bağlıdır. Gelişmiş ödeme sistemleri, pazaryeri yöneticisine “T+1”, “T+3” veya esnek valör tanımlama yetkisi vererek nakit akışını yönetmesini sağlar.

S: Çok satıcılı sistemde fatura kime kesilir?
C: Satıcı, son kullanıcıya veya bayiye ürün bedeli kadar fatura keser. Pazaryeri ise satıcıya, verdiği hizmet karşılığında sadece “komisyon bedeli” kadar hizmet faturası düzenler. Sistem bu iki akışı birbirinden teknik olarak ayırır.

Sonuç: Büyümenin Anahtarı Otomasyonda

B2B ticaretin geleceği, hatasız ve hızlı işlem yapabilen platformların elindedir. Satıcı hak ediş yönetimini manuel süreçlerden kurtarmak; sadece zaman kazandırmaz, aynı zamanda işletmenizi mali ve hukuki risklerden korur.

Tek bir entegrasyonla binlerce satıcının ödemesini yönetmek, valör sürelerini belirlemek ve yasal uyumluluğu garanti altına almak mümkündür.